معرفی رشته ی جراحی توراکس (جراحی قفسه سینه)

جراحی توراکس یکی از شاخه‌های فوق‌تخصصی جراحی است که به تشخیص، درمان و مدیریت جراحی بیماری‌های داخل قفسه سینه می‌پردازد. این رشته طیف وسیعی از بیماری‌های ریه، پرده جنب (پلور)، مری، نای و راه‌های هوایی مرکزی، مدیاستن، دیافراگم، پریکارد و دیواره قفسه سینه را در بر می‌گیرد.

یکی از مهم‌ترین حوزه‌های فعالیت جراح توراکس، درمان بیماری‌های ریه و پلور است. درمان جراحی سرطان ریه، که شایع‌ترین بدخیمی قابل درمان با جراحی در این رشته محسوب می‌شود، شامل انجام رزکسیون‌های آناتومیک نظیر سگمنتکتومی، لوبکتومی، بیلوبکتومی و پنومونکتومی همراه با برداشت سیستماتیک غدد لنفاوی مدیاستن است. علاوه بر آن، انجام بیوپسی ریه برای تشخیص بیماری‌های بینابینی، درمان پنوموتوراکس اولیه و ثانویه، بولکتومی، دکورتیکاسیون در آمپیم، پلورودز در افیوژن‌های پلورال عودکننده یا پنوموتوراکس راجعه و سایر اعمال مربوط به بیماری‌های پلور از دیگر وظایف جراح توراکس به شمار می‌رود.

در حوزه بیماری‌های مری، جراحی توراکس نقش اساسی در درمان سرطان مری از طریق ازوفاژکتومی و بازسازی دستگاه گوارش فوقانی ایفا می‌کند. همچنین درمان جراحی آشالازی با میوتومی، برداشت دیورتیکول‌های مری، درمان فیستول‌های مری و مدیریت آسیب‌های تروماتیک یا یاتروژنیک مری از دیگر زمینه‌های فعالیت این رشته است. جراحی مری از پیچیده‌ترین اعمال جراحی دستگاه گوارش محسوب می‌شود و نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و همکاری نزدیک تیم‌های چندتخصصی است.

مدیریت بیماری‌های مدیاستن نیز بخش مهمی از جراحی توراکس را تشکیل می‌دهد. رزکسیون تومورهای مدیاستینال از جمله تیموما، تومورهای نورژنیک، کیست‌های مادرزادی و سایر توده‌های این ناحیه، تیمکتومی در بیماران مبتلا به میاستنی گراویس، مدیاستینوسکوپی و سایر روش‌های نمونه‌برداری از غدد لنفاوی مدیاستن جهت مرحله‌بندی سرطان ریه، و همچنین برداشت تیروئیدهای رتروسترنال از مهم‌ترین اعمال جراحی این بخش محسوب می‌شوند.

در زمینه بیماری‌های نای و راه‌های هوایی مرکزی، جراح توراکس در درمان تنگی‌های خوش‌خیم و بدخیم تراشه، رزکسیون و بازسازی تراشه، درمان فیستول‌های تراکئوازوفاژیال و سایر ضایعات راه هوایی نقش محوری دارد و این اعمال جراحی نیازمند تجربه و تبحر بالاست.

ترومای قفسه سینه نیز از حوزه‌های مهم فعالیت جراح توراکس است. مدیریت آسیب‌های نافذ و غیرنافذ قفسه سینه، کنترل خونریزی‌های داخل قفسه سینه، ترمیم آسیب‌های ریه، دیافراگم، مری، نای و دیواره قفسه سینه و انجام توراکوتومی اورژانس در بیماران منتخب، از جمله اقدامات حیاتی این رشته به شمار می‌روند.

اصلاح ناهنجاری‌های دیواره قفسه سینه و بازسازی آن با هدف بهبود نسبی عملکرد تنفسی و ارتقای زیبایی ظاهری، از حوزه‌های مهم جراحی توراکس است.

از نظر تکنیک‌های جراحی، توراکوتومی باز همچنان استاندارد بسیاری از اعمال پیچیده محسوب می‌شود و امکان دسترسی مستقیم و کامل به ساختارهای داخل قفسه سینه را فراهم می‌سازد. در مقابل، جراحی توراکوسکوپیک با کمک ویدئو (VATS) به‌عنوان یک روش کم‌تهاجمی، با کاهش درد پس از عمل، کاهش مدت بستری و تسریع بازگشت بیمار به فعالیت‌های روزمره، جایگاه ویژه‌ای در درمان بسیاری از بیماری‌های توراکس پیدا کرده است.
جراحی توراکس ماهیتی چندرشته‌ای دارد و موفقیت درمان بیماران مستلزم همکاری نزدیک با متخصصان بیماری‌های ریه، انکولوژی، رادیولوژی تشخیصی و مداخله‌ای، آسیب‌شناسی، پزشکی هسته‌ای، بیهوشی و مراقبت‌های ویژه است. آشنایی کامل با اصول فیزیولوژی تنفس، مراقبت‌های ویژه و مدیریت عوارض پس از اعمال جراحی از ملزومات این رشته است.